BoJ giữ nguyên lãi suất nghe giống một tin dành cho thị trường tài chính. Nhưng nếu bạn đang sống ở Nhật, nhận lương bằng yên, trả tiền nhà, mua đồ hằng ngày và có thể gửi tiền về Việt Nam, quyết định này vẫn đáng để theo dõi.
Mức lãi suất cụ thể và phát biểu chi tiết của BoJ cần kiểm tra theo thông báo mới nhất. Điều quan trọng với người đi làm là hiểu quyết định này có thể tác động đến đồng yên, lãi vay, chi phí sinh hoạt và kế hoạch tiền bạc như thế nào.
Giữ nguyên lãi suất không có nghĩa là mọi thứ đứng yên
Khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản giữ nguyên lãi suất, nghĩa là BoJ chưa thay đổi lãi suất chính sách tại thời điểm công bố.
Điều này thường giúp thị trường bớt bị “sốc” trong ngắn hạn. Doanh nghiệp, ngân hàng và người đi vay có thêm thời gian quan sát.
Nhưng thị trường không chỉ nhìn vào quyết định hiện tại. Họ còn nhìn vào câu chữ của BoJ: sắp tới có tăng lãi suất không, lạm phát có còn cao không, tiền lương tại Nhật có tăng đủ mạnh không.
Vì vậy, cùng là “giữ nguyên lãi suất”, nhưng phản ứng của đồng yên và thị trường có thể khác nhau tùy bối cảnh.
Đồng yên có thể biến động theo kỳ vọng
Với người Việt ở Nhật, đồng yên là phần dễ cảm nhận nhất.
Nếu thị trường từng kỳ vọng BoJ sẽ tăng lãi suất nhưng cuối cùng BoJ giữ nguyên, đồng yên có thể chịu áp lực yếu đi. Ngược lại, nếu BoJ giữ nguyên nhưng phát tín hiệu có thể tăng lãi suất trong tương lai, đồng yên vẫn có thể được hỗ trợ.
Nói đơn giản: không nên hiểu rằng BoJ giữ nguyên lãi suất thì yên chắc chắn tăng hoặc chắc chắn giảm.
Người Việt cần chú ý nhất là tỷ giá thực nhận, đặc biệt nếu bạn gửi tiền về Việt Nam. USD/JPY là chỉ số hay được nhắc trên tin tức, nhưng số tiền gia đình nhận được còn phụ thuộc vào JPY/VND và phí chuyển tiền.
Nếu tỷ giá JPY/VND bất lợi, cùng một số yên có thể đổi được ít tiền Việt hơn. Nếu bạn có khoản gửi lớn, nên kiểm tra tỷ giá và phí ở nhiều thời điểm, thay vì quyết định hoàn toàn theo cảm xúc trong một ngày.
Lãi vay: chưa tăng ngay không có nghĩa là không cần chuẩn bị
BoJ giữ nguyên lãi suất có thể giúp lãi vay chưa chịu áp lực tăng mạnh ngay lập tức. Đây là điểm đáng chú ý với người đang vay mua nhà, vay tiêu dùng hoặc chuẩn bị vay trong thời gian tới.
Tuy vậy, lãi vay thực tế không chỉ phụ thuộc vào BoJ. Mỗi ngân hàng có cách điều chỉnh riêng. Lãi vay cố định và lãi vay biến động cũng phản ứng khác nhau.
Nếu bạn đang có hoặc chuẩn bị vay mua nhà tại Nhật, nên kiểm tra kỹ:
- khoản vay của mình là lãi suất biến động hay cố định
- thời điểm ngân hàng điều chỉnh lãi suất
- nếu lãi tăng thêm, số tiền trả hằng tháng thay đổi thế nào
- thu nhập hiện tại có đủ an toàn nếu chi phí vay tăng không
Không cần hoảng sợ, nhưng cũng không nên vay sát khả năng trả. Ở Nhật, chỉ cần tiền nhà, bảo hiểm, thuế, điện gas và chi phí sinh hoạt tăng cùng lúc, áp lực dòng tiền sẽ rõ hơn rất nhiều.
Chi phí sinh hoạt không chắc giảm chỉ vì lãi suất không đổi
Giữ nguyên lãi suất không có nghĩa là giá cả sẽ giảm ngay.
Nhật Bản phụ thuộc nhiều vào năng lượng, nguyên liệu và hàng nhập khẩu. Nếu đồng yên yếu, chi phí nhập khẩu có thể tăng, từ đó ảnh hưởng đến giá thực phẩm, điện gas, xăng dầu, đồ gia dụng hoặc vé máy bay.
Với người đi làm, điều quan trọng không chỉ là lương danh nghĩa tăng bao nhiêu, mà là sau khi trừ thuế, bảo hiểm và chi phí sinh hoạt, bạn còn lại bao nhiêu.
Nếu lương tăng chậm hơn giá cả, cảm giác “đi làm đều nhưng vẫn khó dư tiền” là điều rất dễ xảy ra.
Một cách thực tế là xem lại 3 khoản:
- tiền nhà và chi phí cố định
- tiền ăn uống, điện gas, đi lại
- số tiền gửi về Việt Nam hoặc tiết kiệm mỗi tháng
Chỉ cần nắm rõ ba khoản này, bạn sẽ hiểu quyết định kinh tế vĩ mô đang chạm đến đời sống của mình ở điểm nào.
Việc nên kiểm tra sau quyết định của BoJ
Bạn không cần phản ứng vội chỉ vì BoJ giữ nguyên lãi suất. Việc nên làm là kiểm tra lại những điểm có ảnh hưởng trực tiếp đến mình.
Có thể bắt đầu từ các việc nhỏ:
- xem tỷ giá JPY/VND thực nhận nếu thường xuyên gửi tiền về Việt Nam
- kiểm tra lương thực nhận và chi phí cố định mỗi tháng
- xem lại điều kiện khoản vay nếu đang vay mua nhà hoặc vay tiêu dùng
- giữ một khoản dự phòng cho vài tháng chi phí sinh hoạt, tùy hoàn cảnh cá nhân
- nếu đầu tư tài sản bằng ngoại tệ, cần hiểu thêm rủi ro tỷ giá
Một vài từ khóa tiếng Nhật hữu ích khi tự tra cứu:
- lãi suất chính sách（政策金利）
- tỷ giá hối đoái（為替レート）
- lãi vay biến động（変動金利）
- lãi vay cố định（固定金利）
- lương thực nhận（手取り）
Việc nhỏ nhất bạn có thể làm hôm nay là mở lại bảng lương, xem số tiền thực nhận, chi phí cố định và khoản gửi về Việt Nam đang thay đổi thế nào khi tỷ giá biến động. Nội dung này chỉ mang tính tham khảo, không phải lời khuyên tài chính cá nhân; hãy kiểm tra thông tin mới nhất từ BoJ, ngân hàng đang sử dụng hoặc chuyên gia phù hợp trước khi quyết định.