Vì sao kỳ vọng AI hạ nhiệt khiến Nikkei 225 giảm mạnh?

Nikkei 225 giảm 2.694 yên, tương đương khoảng 4%, và đóng cửa ở mức 64.141 yên trong phiên giao dịch được đề cập. Đây là mức giảm lớn thứ 5 trong lịch sử chỉ số này.

Áp lực bán tập trung mạnh vào nhóm bán dẫn. Kioxia giảm khoảng 16%, trong khi Tokyo Electron và Advantest cũng đồng loạt đi xuống.

Nguyên nhân đáng chú ý không chỉ nằm ở kết quả kinh doanh hiện tại. Thị trường đang điều chỉnh lại kỳ vọng từng được đẩy lên rất cao đối với tăng trưởng AI, đồng thời chịu thêm áp lực chốt lời trước kỳ nghỉ dài tại Nhật.

Vì sao Nikkei 225 có thể giảm tới 4%?

Nikkei 225 không phản ánh 225 cổ phiếu theo tỷ trọng vốn hóa thị trường. Đây là chỉ số chịu ảnh hưởng lớn từ những cổ phiếu có mức giá cao.

Vì vậy, khi một số cổ phiếu bán dẫn lớn như Tokyo Electron và Advantest đồng loạt giảm mạnh, tác động lên chỉ số có thể lớn hơn cảm nhận thông thường của nhà đầu tư.

Nhóm bán dẫn cũng đang gắn chặt với câu chuyện tăng trưởng AI. Khi thị trường tin rằng nhu cầu chip, bộ nhớ và thiết bị sản xuất bán dẫn sẽ tăng nhanh, giá cổ phiếu có thể được đẩy lên trước cả khi lợi nhuận thực tế xuất hiện.

Chiều ngược lại cũng diễn ra rất nhanh. Chỉ cần kỳ vọng tăng trưởng bị điều chỉnh xuống, nhà đầu tư có thể bán ra dù doanh nghiệp chưa công bố một kết quả kinh doanh xấu tương ứng.

Vì sao Kioxia, Tokyo Electron và Advantest ảnh hưởng đến tâm lý?

Ba doanh nghiệp này đại diện cho những mắt xích khác nhau trong ngành bán dẫn. Biến động của chúng thường được nhà đầu tư theo dõi như một dấu hiệu về tâm lý đối với toàn ngành.

Kioxia giảm khoảng 16% và đã mất gần một nửa giá trị so với đỉnh tháng 6. Mức điều chỉnh này cho thấy kỳ vọng đối với nhu cầu bộ nhớ liên quan đến AI đang được định giá lại mạnh.

Tokyo Electron và Advantest lại có ảnh hưởng đáng chú ý đến diễn biến Nikkei 225. Khi các cổ phiếu giá cao cùng giảm, chỉ số có thể đi xuống nhanh, ngay cả khi mức giảm giữa các nhóm ngành không hoàn toàn giống nhau.

Điều cần hiểu là giá cổ phiếu không chỉ phản ánh tình hình hiện tại. Nó còn phản ánh những gì nhà đầu tư tin rằng doanh nghiệp có thể đạt được trong tương lai.

Cần phân biệt ba lớp nguyên nhân

Một phiên giảm mạnh có thể khiến người đầu tư dễ gộp mọi vấn đề thành một câu chuyện tiêu cực. Thực tế, nên tách riêng ba yếu tố sau.

Kỳ vọng AI suy yếu

Đây là sự thay đổi trong cách thị trường nhìn về tốc độ tăng trưởng tương lai. Kỳ vọng giảm không đồng nghĩa nhu cầu AI biến mất, nhưng mức định giá trước đó có thể đã quá cao so với khả năng tăng lợi nhuận.

Kết quả kinh doanh thực tế

Doanh thu, lợi nhuận, đơn hàng và dự báo của doanh nghiệp mới là dữ liệu giúp đánh giá nền tảng dài hạn. Một phiên giảm giá chưa đủ để kết luận hoạt động kinh doanh đã xấu đi.

Biến động kỹ thuật ngắn hạn

Khi giá giảm qua vùng hỗ trợ, lệnh cắt lỗ hoặc giao dịch theo thuật toán có thể làm áp lực bán tăng thêm. Đây là biến động của cung cầu trên thị trường, không nhất thiết phản ánh ngay giá trị dài hạn của doanh nghiệp.

Áp lực chốt lời trước kỳ nghỉ dài cũng có thể khuếch đại chuyển động này. Một số nhà đầu tư muốn giảm vị thế để tránh rủi ro tin tức trong thời gian thị trường đóng cửa, trong khi bên mua có thể thận trọng hơn bình thường.

Nhà đầu tư DCA và Wyckoff nên nhìn phiên giảm thế nào?

Với người đang DCA qua NISA hoặc ETF, một phiên giảm mạnh không nhất thiết là lý do để thay đổi toàn bộ kế hoạch. Trước tiên, nên kiểm tra:

• Sản phẩm đang nắm giữ có tập trung quá nhiều vào Nhật Bản, AI hoặc bán dẫn không?
• Khoản đầu tư có đúng với thời gian và mức chịu rủi ro ban đầu không?
• Số tiền DCA có ảnh hưởng đến quỹ dự phòng và chi phí sinh hoạt không?
• Việc muốn mua thêm hoặc bán ra có xuất phát từ kế hoạch hay cảm xúc?

DCA giúp giảm áp lực phải chọn đúng đáy, nhưng không loại bỏ rủi ro. Nếu danh mục tập trung quá mức vào một ngành đang được định giá cao, việc mua đều vẫn có thể chịu biến động lớn.

Với người tham khảo Wyckoff, mức giảm sâu chưa tự động xác nhận thị trường đã tạo đáy. Ba yếu tố nên quan sát là:

• Vùng hỗ trợ: Giá có giữ được khu vực từng xuất hiện lực mua hay tiếp tục xuyên thủng?
• Khối lượng: Khối lượng lớn đi kèm lực bán mạnh có thể là bán tháo, nhưng cũng có thể chỉ là khởi đầu của giai đoạn phân phối tiếp theo.
• Phản ứng giá: Sau nhịp giảm, giá phục hồi có dứt khoát không, hay tăng yếu rồi nhanh chóng bị bán trở lại?

Wyckoff chỉ là công cụ đọc cung cầu. Không nên xem một cây nến, một phiên có khối lượng lớn hoặc một lần chạm hỗ trợ là tín hiệu mua bán chắc chắn.

Thuật ngữ Nhật cần biết

• Chỉ số Nikkei 225（日経平均株価）
• Cổ phiếu bán dẫn（半導体株）
• Bán chốt lời（利益確定売り）
• Kỳ vọng đối với AI（AI期待）
• Giảm mạnh（大幅下落）

Trong những phiên tiếp theo, nhà đầu tư nên theo dõi phản ứng tại vùng hỗ trợ, khối lượng giao dịch, khả năng hồi phục của nhóm bán dẫn và kết quả kinh doanh thực tế của các doanh nghiệp liên quan đến AI. Đây mới là những dữ liệu giúp phân biệt một đợt điều chỉnh ngắn hạn với sự thay đổi lớn hơn của xu hướng.

Mức giảm lớn không đồng nghĩa thị trường đã tạo đáy, nhưng cũng chưa đủ để kết luận xu hướng dài hạn đã xấu đi. Nội dung chỉ mang tính tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư cá nhân; bạn nên kiểm tra thông tin mới nhất và cân nhắc mục tiêu, danh mục cùng khả năng chịu rủi ro của mình trước khi quyết định.